Het verhaal van Rein en Ria

Ervaringen delen met lotgenoten, herinneringen ophalen met behulp van de Belevenistafel, een Geheugenkoffer lenen om thuis verder in gesprek te gaan, of gewoon even tot rust komen. Daar is het Geheugenhuis voor bedoeld; een fijne plek in de bibliotheek voor iedereen die op welke manier dan ook te maken heeft met geheugenproblemen of dementie. Het Geheugenhuis heeft al een fysieke plaats in de vestigingen Hoogerheide, Oudenbosch, Steenbergen, Roosendaal en Zevenbergen.

Ja, natuurlijk vergeet ik weleens wat. Maar je kunt niet alles onthouden toch?

— Rein

Soms helpt de lamme de blinde
De 78-jarige Ria uit Roosendaal is mantelzorger voor haar man Rein (80). In 2017 werd bij hem dementie geconstateerd. Toen Ria en Rein het Odensehuis bezochten, wees coordinator Ida hun op de workshop levensboek schrijven in de bibliotheek. “Dat leek me heel leuk en waardevol om te doen. Al dacht ik in het begin wel eventjes: tsjonge, waar ben ik aan begonnen. Want het maken van een digitaal levensboek is een leuke, maar tijdrovende klus. Gelukkig zijn de medewerkers van de bibliotheek enthousiast en heel behulpzaam. Net als de andere deelnemers, al voelt dat soms wel een beetje alsof de lamme de blinde helpt, we hebben immers allemaal geen idee wat we moeten doen en zitten daar om het te leren.”, vertelt Ria lachend.


Hulpmiddel voor zorgverleners

Dementie is niet te genezen. Dit betekent dat de ziekte alleen maar erger wordt. Een bezoek aan het Geheugenhuis kan, net als het schrijven van een levensboek dan heel nuttig zijn. En niet alleen voor de mantelzorger en de patiënt. Ida legt uit: “Een levensboek is bijvoorbeeld ook heel waardevol voor een zorgverlener. Rein heeft 40 jaar als docent Electrotechniek gewerkt. Zijn achtergrond kan bruikbare informatie opleveren voor een zorgverlener. Vooral als het ziekteproces al zover is dat communiceren moeilijk is, kan een levensboek een hulpmiddel zijn. Net als een bezoek aan het Geheugenhuis.”

Acceptatie
Als een partner of familielid getroffen wordt door dementie, dan vraagt dat veel van mensen. Niet alleen kost mantelzorgen veel energie, ook het acceptatieproces kan soms moeizaam verlopen. Ria vertelt: “Ik vind het mantelzorger zijn behoorlijk pittig. Rein kan nog best veel zelf, maar vaak ziet hij toch niet wat er moet gebeuren, of hoe iets precies werkt. Ook is het lastig dat Rein nog steeds denkt dat hij niets mankeert……hij heeft niets, zegt ie dan.”
Rein vult zijn vrouw aan: “Ik vind het eigenlijk allemaal zwaar overdreven. Als je mij vraagt wat ik allemaal gedaan heb in mijn leven, dan kan ik je dat heel goed vertellen. Ja natuurlijk, ik vergeet best weleens wat, maar wie niet? En je kunt nu eenmaal niet alles onthouden, toch? Ik zal best iets mankeren, maar ik ervaar dat zelf eigenlijk niet zo.”

Het Geheugenhuis
Omdat de acceptatie van dementie voor de meeste mensen lastig is, vindt Ida het Geheugenhuis een geweldig initiatief. “Het is prettig dat het Geheugenhuis op een openbare plek als de bibliotheek ingericht is. Een plek waar veel mensen komen en waar geen drempel is om binnen te lopen. Je kunt gewoon eens rondkijken in het Geheugenhuis en zien wat er allemaal is aan boeken en materialen. Naast de Belevenistafel zijn er ook Geheugenkoffers die je kunt lenen, maar het is vooral ook een plek om gewoon eventjes tot rust te komen. En niets te moeten. Of boeken te lezen over dementie. Alles is mogelijk. En dat helpt mensen. Niet alleen bij de acceptatie van dementie in hun omgeving, maar ook om herinneringen op te halen of gesprekken over vroeger op gang te brengen. Ik wijs mensen in het Odensehuis regelmatig op het Geheugenhuis en vaak hoor ik later dan terug dat ze dat een waardevol bezoek vonden.”
 

Odensehuis
De geboren en getogen Roosendaalse Ida (64) is coördinator van het Odensehuis in Roosendaal. Het Odensehuis is bedoeld voor mensen met geheugenproblemen, en hun familie, vrienden en naasten, woonachtig in Roosendaal of de omliggende dorpen. Het Odensehuis biedt informatie, contact met lotgenoten en helpt hoe om te gaan met de diagnose dementie. “We weten uit de dagelijkse praktijk in het Odensehuis dat mensen die, in welke vorm of mate dan ook met dementie geconfronteerd worden, vaak moeite hebben met de acceptatie. Daarom is de opzet van het Odensehuis heel laagdrempelig is. Mensen hebben geen indicatie of verwijzing van een arts nodig. Als mensen maar het minste vermoeden hebben dat er iets niet pluis is met hun geheugen, dan zijn ze bij ons van harte welkom. Ook als zij niet direct hun hele verhaal op tafel willen leggen. Dat komt vaak later wel.”

Even tot rust komen
De bibliotheek en het Odensehuis in Roosendaal hebben een prettige samenwerking. Over en weer verwijzen zij mensen naar elkaar door. In het Odenhuis worden activiteiten georganiseerd die passen bij de groep mensen die er is. Een vast programma is er niet, er wordt bewust gekeken naar wat de aanwezigen op dat moment leuk vinden, of graag aan activiteit willen doen. De Bibliotheek West-Brabant biedt het Geheugenhuis aan. Het Geheugenhuis is, net als het Odensehuis een uitnodigende en laagdrempelige informatie- en ontmoetingsplek binnen de bibliotheek met diverse (activerings)materialen en aansprekende programmering rondom 'het brein'. Een fijne plek voor iedereen die op welke manier dan ook te maken heeft met geheugenproblemen of dementie om kennis op te doen, te praten met lotgenoten of ervaringen te delen.  

Belevenistafel
In het Geheugenhuis in Roosendaal staat ook een Belevenistafel. Dit is een communicatiemiddel dat bezoekers spelenderwijs stimuleert om samen te leren, te verkennen en te communiceren. De Belevenistafel is voor alle doelgroepen, leeftijden en niveaus, maar is juist ook geschikt voor mensen met dementie, hun mantelzorgers en zorgverleners. De Belevenistafel helpt om herinneringen op te halen en gesprekken op gang te brengen. Zodat het geheugen gestimuleerd wordt.

De bibliotheek gaat écht mee met de wereld waarin we nu leven. En haakt aan op actuele thema’s als dementie. Dat is maatschappelijk relevant, maar vooral heel krachtig.

— Ida Verbiest, coördinator Odensehuis Roosendaal